Het verhaal

Binga Baskets

Iedere mand van Binga Baskets heeft een uniek kleurpatroon. De bladeren van de Ilalalpalm vormen de basis voor de manden. Monica Muleya en een aantal buren vlechten ze om ze te verkopen als gebruiksvoorwerp. Produceren van een mand van 35 centimeter in doorsnede, duurt gemiddeld twee weken.

De vrouwen oogsten de bladeren en hakken ze tot een bruikbare lengte. Om de palm te kleuren worden natuurlijke kleurstoffen uit de bast en de wortels van bomen gebruikt. De patronen variëren van duiven, liefdessymbolen, bliksemschichten tot zebrahuiden.

Muleya behoort tot de Tonga bevolking, een minderheid die ongeveer vijf procent van de Zimbabwaanse bevolking uitmaakt. De Tonga werden in 1957 verdreven uit hun traditionele nederzettingen om plaats te maken voor een dam aan het Karibameer.


Tengenenge Art Village

Het dorp Tengenenge is een openluchtgalerie, waar meer dan elfduizend beelden worden tentoongesteld. De beelden zijn gemaakt door ruim driehonderd beeldhouwers met elk een eigen stijl en presentatie. Zo’n 100 gezinnen in Tengenenge dragen bij aan de galerie. Sommige families, zoals die van Josiah, Manzi en Janet bestaan uit drie generaties beeldhouwers.

Het dorp werd in de jaren zestig gesticht door Tom Blomefield, voormalig tabakboer en mijnwerker. De eerste tentoonstelling van de Tengenenge kunstenaars was in de National Art Gallery in Harare in 1968. Daarna verwierf het dorp ook buiten Zimbabwe bekendheid. De beelden worden tegenwoordig over de hele wereld verkocht.


Richard Maboni

In Honde Valley, Zimbabwe is het de gewoonte dat mannen de manden vlechten. Voor Maboni en zijn collega’s is het dagelijkse routine. Ze maken manden voor de lokale en  de Nederlandse markt.

Door de bamboestengels in de rivier te leggen worden ze zacht en is het makkelijker om ze te bewerken. De mannen gebruiken een traditionele vlechttechniek in combinatie met bamboe. Met kleurstoffen uit onder andere boomschors worden grijze, blauwe of bruine accenten aangebracht.

De manden worden gemaakt in drie maten, variërend tussen 35 en 50 centimeter in doorsnede. Ze zijn ijzersterk en erg handig als boodschappenmand of als praktische woonaccessoire.


Shumba Inc

Het ernstig zieke meisje Heydey verruilde voor een medische behandeling haar thuisland Zimbabwe voor Kaapstad. Om de tijd te verdrijven maakte ze popjes van vilt, versierd met kralen. Het knutselen aan de poppen gaf haar inspiratie om te vechten tegen haar ziekte.

Genezen keerde Heydey terug naar Zimbabwe waar ze Shumba Inc opzette. Wat begon als de strijd van een meisje tegen haar ziekte, zette zich voort in een strijd tegen ongelijkheid van vrouwen. Shumba Inc is nu een klein, goedlopend bedrijf. Het aantal afnemers van de poppen neemt gestaag toe, waardoor steeds meer vrouwen kunnen worden opgeleid binnen het bedrijf.


Batsinarai

In de werkplaats Batsinarai worden engeltjes en kaarten gemaakt en geborduurd door moeders met een ernstig gehandicapt kind. In Dzivarasekwa, vlak buiten de Zimbabwaanse hoofdstad Harare, komen ze bij elkaar in Batsinarai. Terwijl de moeders werken, worden hun kinderen opgevangen. Het project zorgt niet alleen voor werkgelegenheid, maar ook voor bewustwording bij de vaders van de kinderen, de familie en de gemeenschap.

De kaarten werden voorheen gemaakt voor Oxfam Engeland, Oxfam Australië en een NGO in de Verenigde Staten.


Jacarandell

De deurstoppers, keukenrolhouders en kaasplankjes worden uit hout gesneden. Bovenop prijken veelal Afrikaanse dierenfiguren zoals een zebra of een schildpad. Het houtbewerken is arbeidsintensief: de producten worden geheel met de hand gemaakt uit massieve boomstronken.

Jacarandell staat bekend om de prachtige houten artikelen voor in en rond het huis.


Samantha Jacobs

Hoe krijgt een fles een nieuw leven? Samantha en haar team verzamelen flessen en bewerken deze tot wijnglazen, vazen, windlichten en waterflessen.
De buitenkant krijgt door het patroon en de ‘frostbite’ een bijzondere uitstraling. In haar werkplaats werkt zij met 4 mensen.


Gogo Olive

Bijna iedere vrouw in Zimbabwe kan breien. Er zijn geen ingewikkelde machines nodig, het kan altijd en overal. Shamwari’s zijn grappige knuffelbeesten die de vrouwen breiden tijdens of na een verblijf in de gevangenis.Gogo Olive begon als een rehabilitatieproject voor zes vrouwen; inmiddels is het project uitgebreid naar 25 vrouwen. Gogo betekent oma, en daarmee ook respect en affectie. Shamwari betekent vriend in het Shona, de moedertaal van de breisters.


Ngwenya Glass

De glasfabriek vervaardigt mondgeblazen voorwerpen in de vorm van dieren, glazen en vazen. Elk product wordt gemaakt van 100 procent gerecycled glas.

Leerlingen van lokale scholen leveren glaswerk in dat ze in de berm hebben gevonden. In ruil voor hun inzet wordt het voetbalteam gesponsord. Ook de rest van Swaziland wordt aangemoedigd flessen te verzamelen. Daarmee levert Ngwenya Glass een bijdrage aan de milieuvoorlichting van de bevolking van Swaziland.


Serpentijn beeldjes

Met dank aan Wikipedia:

Het metamorfe gesteente Serpentiniet is een vooral door hydrothermale activiteit omgezette peridotiet. Van een afstand is het gesteente in het landschap herkenbaar als een schaarsbegroeid, grijsgroen eiland dat uit de frisgroene vegetatie eromheen oprijst.

Het gesteente bestaat naast amfibool vooral uit het mineraal serpentijn, een magnesiumsilicaat met chemische formule (Mg, Fe)3Si2O5(OH)4. Dit olijf-groene tot grijs-groene mineraal, met een hardheid van 3 tot 5 is ontstaan uit omzetting van de mineralen olivijn en pyroxeen.

Net als het mineraal serpentijn, is ook de naam van het gesteente serpentiniet afgeleid van het Latijnse woord serpens, dat “slang” betekent.

Serpentiniet kan gevonden worden in gebieden waarin ultramafische gesteenten als peridotiet of mafische gesteenten als gabbro of basalt omhoog zijn gekomen en door verhoging van temperatuur gemetamorfoseerd zijn tot serpentiniet. Voorbeelden zijn orogenen als Griekenland, de Alpen en de Rocky Mountains.

Serpentinietgesteente bevat relatief veel metalen, met name chroom en nikkel, die voor veel plantensoorten schadelijk zijn. Daarenboven heeft het weinig calcium en kalium beschikbaar die voor plantengroei nodig zijn. Debodem die uit het verweerde gesteente ontstaat is het sterk erosiegevoelig. Hij blijft daardoor dun en droogtegevoelig. Aanvankelijk is de bodem basisch, net als het gesteente, maar hij verzuurt snel. Als gevolg hiervan zijn serpentiniet ontsluitingen schaars begroeit met een vegetatie die bestaat uit metallofytische soorten, de serpentinofyten. Voorbeelden van serpentijnsoorten zijn de varens Asplenium adultinerum, Asplenium cuneifolium en Cheilanthes marantae.

Ontstaan kunst:

Pas een aantal decennia geleden werd in Zimbabwe ontdekt dat Serpentijnsteen prima basismateriaal is voor het maken van beelden. Met gevoel voor precisie en de juiste verhoudingen vormen de kunstenaars uit deze bijzondere steen diverse familiebeelden en beelden als Hippo het nijlpaard met zijn gladde volle lichaam. Dankzij de combinatie van de prachtige kleuren en patronen én creativiteit van de kunstenaar, is elk beeld uniek. Op diverse locaties in Zimbabwe ligt Serpentijnsteen dicht aan de oppervlakte. De steen wordt in brokstukken van verschillende grootte uitgehakt en de kunstenaars ontdoen de gewonnen stenen ter plekke van overtollige scherpe en onregelmatige randen. Een ton Serpentijnsteen bevat gemiddeld vijftig brokken voor beelden van ieder circa 30 cm. Per dag maakt een kunstenaar gemiddeld drie familiebeelden. Het zijn de vrouwen die daarna met maar liefst acht gradaties schuurpapier de beelden in een bak met water helemaal glad schuren. Dit schuren kost overigens net zoveel tijd als het creëren van een beeld. Vervolgens gaan de beelden terug naar de kunstenaar die ze verwarmt en met was behandelt. Hierdoor ontstaat de kenmerkende diepe, intense kleur. Niet alle kunstenaars wonen en werken in de directe omgeving van vindplaatsen van steen. Zij kopen steen van een steenhandelaar met risico op mindere kwaliteit en besluiten soms in kleine groepen voor bijvoorbeeld een week zelf af te reizen naar een vindplaats.